GTYSRJ TG(DG(+YUPJUHO
Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Արտօնութեամբ
եւ Թարգմանուած Արեւելեան եւ Արեւմտեան Հայերէներու:
¡
Pfiyu=j l1kf9yu k=9f9=h Gtysrj 31r2f9o, y9yh2
gj9fh kfrjn2ys lg8y9xyufvghmm Jr9g7=nj tgrjh, &yuxg7j pgdguy9jhm Ybjg7j 19f9o, fu Jr9g7=nj pgdguy9jhm &ysgrj y9xjjh &f9yeysgtj 19f9o, f9i9g4g9z=h f9iyu kg9j g5ga><
™ gh orgu>
≥eK=9o Rjyh=h ;jkj
ddyc=,
F9yurg8=t=h j9 6g7ho
nrfn ;jkj kg7>
Lysjuhf9yuh tg9dgdfkjhhf9o ryud ;jkj ;glfh,
Fu Ig9tf8yrj dgdgpo ;jkj cy9hg7÷/
JR(G&+NJ X(GVJHF(YUH XGKGRKGHO
g- RYJ(JG
£
K=9o rg] io 7g7kg9g9=>
≥Xgtgriyrj f9f2 7ghvgh2jh lgtg9,
Yu cy9rjh lgtg9 ghy9
;gkjzo ;jkj
xcigrfvhft>
G9xg9fu ghyh2 Dg8ggxo f9igp= vg2ghhf9ys 0f0fvjh/
¢
Yurkj Gbg7=nj kgh s9g7 i9gi ;jkj 89ift, Y9 ;jkj r;g5= Efhgxgxj ;gngkhf9o/
∞
Xgtgriyrj hjdf9o ;jkj iyk9ft, Gu=hj xg4k=h ehgijco ;jkj ehgahaft, Hgfu
fEfpfxft=h tgigh e5hy8o, Yu Ryu9jg7j zy8ysyu9xo x=;j Ij9 ;jkj kg9gd9yuj÷, io 7g7kg9g9= K=9o/
e- :G*FRKJH
§
K=9o rg] io 7g7kg9g9=>
≥Dgbg7j f9f2 7ghvgh2jh lgtg9,
Yu cy9rjh lgtg9 ghy9
;gkjzo ;jkj cigrfvhft>
G9xg9fu ghyh2 kg9gdj9hf9o
bbghdyug0geg9 kg9gd9fvjh,
Y9;=rbj Fxystj 6f52o tgkhfh/
¶
Yurkj Dgbg7j ;g9jr;jh s9g7 i9gi ;jkj 89ift, Y9 ;jkj r;g5= ghy9 ;gngkhf9o/
•
Gbyskyr=h ehgijco ;jkj ehgahaft, Fu Grig8yh=hm tgigh e5hy8o>
g
Fe9>m jh2 kfrgu
e
Fe9>m Flysgh
d
Fe9>m t5hc=
Igtm clf5gvhft
f
G7rjh2hm Fxftj kyuh=h
b
Fe9>m gtey8ayupfgte
Jt 6f52r Giig9yhj x=t ;jkj xg96hft,
Yu W84kgvjhf9yu thgvy9xo ;jkj iy9ryuj÷,
Io 7g7kg9g9= K=9om Flysgh/
d- NJEGHGH
ª
K=9o rg] io 7g7kg9g9=>
≥Kju9yrj f9f2 7ghvgh2jh lgtg9, Yu cy9rjh lgtg9 ghy9
;gkjzo ;jkj cigrfvhft> G9xg9fu ghyh2 kg9gdj9hf9o bghdyug0geg9 Fxystj 6f52o tgkhfvjh, G5ghv 7j4fnyu f8eg79gigh yu3ko/
¡º
Yurkj Kju9yrj ;g9jr;jh s9g7 i9gi ;jkj 89ift, Y9 ;jkj r;g5= ghy9 ;gngkhf9o÷/
x- FXYST
¡¡
K=9o rg] io 7g7kg9g9=>
≥Fxystj f9f2 7ghvgh2jh lgtg9,
Yu cy9rjh lgtg9 ghy9
;gkjzo ;jkj cigrfvhft>
G9xg9fu j9 f8eg79o ryu9ys lfkg;hxfvm
J9 dpyupjuho
=bnghgnys>
J9 eg9iyupjuho ghxgxg9 eb2kfv,
Fu vgryuto ohxtj4k ;glfv/
¡™
Yurkj Pftghj s9g7 i9gi ;jkj 89ift, Y9 ;jkj r;g5= Eyr9g7j ;gngkhf9o÷/
f- GTTYH
¡£
K=9o rg] io 7g7kg9g9=>
≥Gttyhj y9xjhf9yuh f9f2 7ghvgh2jh lgtg9,
Yu cy9rjh lgtg9 ghyhv
;gkjzo ;jkj cigrfvhft>
G9xg9fu Dg8ggxj 78j ijhf9o qf82fvjh,
Y9;=rbj j9fhv ly8gtgro ohxg96gifh/
¡¢Yurkj %geeg7j ;g9jr;jh s9g7 i9gi ;jkj
osg5ft, Y9 ;jkj r;g5= ghy9 ;gngkhf9o/
Grjig ;jkj onng7 ;gkf9gbtjh 19om dycjuhys, Wypy9jijh 19om t99jiys>
¡∞
pGhyhv pgdguy9omm kg9gd9yupfgh ;jkj f9pg7, Jh2 fu j9 j43ghguy9hf9om tjgrjh÷, io 7g7kg9g9= K=9o/
b- TYSGE
=
Fe9>m ik9fnys
o
Fe9>m e5hifvhft
p
Igtm Tf82yto
™
K=9o rg] io 7g7kg9g9=>
≥Tysgej f9f2 7ghvgh2jh lgtg9,
Yu cy9rjh lgtg9 ghy9
;gkjzo ;jkj
gcigrfvhft>
G9xg9fu Fxystj pgdguy9jh yriy9hf9o g79fvm ij9j
sf9g0fnys/
™
Yurkj Tysgej s9g7 i9gi ;jkj 89ift, Y9 ;jkj r;g5= Ig9jypj ;gngkhf9o/ Tysge z3y9j
yu dycjuhj t=a, 4fwy9j 6g7hys ;jkj tf5hj/
£
Ghy9 t=a=h xgkguy9o ;jkj ehgahaft, Fu j9fh lfk j9 eyny9 j43ghguy9hf9o ;jkj tf5vhft÷, io 7g7kg9g9= K=9o/
=- &YJXG
¢
K=9o rg] io 7g7kg9g9=>
≥&yuxg7j f9f2 7ghvgh2jh lgtg9,
Yu cy9rjh lgtg9 ghy9
;gkjzo ;jkj cigrfvhft>
G9xg9fu ghyh2 K=9ya 19=h2o
etf9zfvjh
Fu ghy9 ;gkyuj9ghhf9o c;glfvjh,
Lg;g j9fhv rkyupjuhhf9o bj9fh2 tyny9fvyuvjh,
Y9yhv lfkfuf9 =jh j9fhv lg79f9o/
∞
Yurkj &yuxg7j s9g7 i9gi ;jkj 89ift, Y9 ;jkj r;g5= F9yurg8=tj ;gngkhf9o÷/
JR(G&+NJ XGKGRKGHO
§
K=9o rg] io 7g7kg9g9=>
≥Jr9g7=nj f9f2 7ghvgh2jh lgtg9
Yu cy9rjh lgtg9 ghy9
;gkjzo ;jkj cigrfvhft>
G9xg9fu ghyh2 g9xg9o 0g3fvjh x9gtj
wy3g9=h,
Fu g82gkom by7d to i14jij/
¶
Ghyh2 c2guy9hf9yuh dnyu3jh s9g7 io
dkfhcgh f9i9j ly8o
kfrhfn,
Yu lfbf9yuh qgtegh io 05fh> Jt ryu9e ghyuhr g8g9kfnyu lgtg9m
xY9xjh fu lg79o
tjfuhy7h ;gkghyuljjh io tkhfh/
•
Ghyh2 gt=h egdjhj 2ys i'f9ihhghm D9gu g5hyug0 lgdyurkhf9yu s9g7, Fu j9fhv grkyug0hf9yuh kgh t=a Kyudgh2j fhpg9iyug0hf9yuh djhjh io 3tfh/
g
Igtm clf5gvhft
e
Igtm ghg9dfvjh
d
Fe9>m lfugh
Fe9>m T=io
ª
Tjhcxf5 f]r ghyhv g5afu=h ehgahafvj Gty9lgvjh, Y9yuh eg969yupjuho tg79jhf9yu eg969yupfgh ;=r =9, Yu ig8hjhf9yu ;=r b19guy9 =9> Sf9=h ghy9 ;kyu8o wqgvyuvj, Fu sg9=hm ghy9 g9tgkhf9o/
¡ºF]r 6fb Fdj;kyr=h eg969gvyuvj, Yu 6fbj 2g5gryuh kg9j ghg;gkjh t=a 2gnfn kyuj, Y9;=rbj Gty9lgvjjh f9i9jh kj9ghg2/
¡¡
Hgfu 6f9 y9xjhf9=h tg9dg9=hf9 lghfvj, Fu 6f9 f9jkgrg9xhf9=hm
fyu3kguy9hf9/ Tjp= g7x;=r c=., y]s Jr9g7=nj y9xjhf9,< io ;gkdgt= K=9o/<
¡™
Xyu2 yu3kguy9hf9yuh djhj 3tvyuvj2, Yu tg9dg9=hf9yuh l9gtg7fvj2> œTj] tg9dg9=ghg2∑/
¡£
Glg] fr
b6fb ;jkj qbtft 6f9 f8g0 kf8o, Jhc;=r y9ghf9ys nfvyuh rg7no io qbt=
j9 ghvg0 kf8omm>
¡¢
=Pfpfug4g9zo ;jkj cig9fhg7 wg3cjnmm, Yuzf8o ;jkj
cig9fhg7 j9 y7zo
ody90g0fn, B19guy9o ;jkj
cig9fhg7 j9 gh6o gbgkfn>
¡∞
G8f8 e5hy8o ;jkj
cig9fhg7 ig7hjn,
pPfpfug4g9zo ;jkj
cig9fhg7 jh2bjh2 gbgkfn, ^j lf0hy8h gn ;jkj
cig9fhg7 j9 gh6o gbgkfn>
¡§B19guy9hf9yuh t=a 2gagrj9k f8y8om G7x 19o tf9i ;jkj wg3cj÷, io ;gkdgt= K=9o/
£
Nrfv=]2 rg] 31r2o, y]s Jr9g7=nj y9xjhf9,
Y9 K=9o 6fbj x=t i'g9kgrgh=,
G7h gtey8a df9xgrkghjh x=tm
Y9 Fdj;kyrj f9i9=h
geg969gvyuv>
™
≥F9i9gdyuhxj eyny9 df9xgrkghhf9=h tjg7h 6fb qghcvg7, Lfkfugeg9 6fb ;jkj
e;gkzft 6f9 eyny9 gh19=hyupjuhhf9yuh lgtg9÷/
f
Fe9>m ghagkyug0hf9
b
Igtm 6f9
tf82f9yuh kgi qh4yug0 ft, jhc;=r y9ghf9ys nfvyuh rg7no io qh4yuj
=
Fe9>m Wg3yurko pfpfug4g9z=h ;jkj iy9ryuj
o
Fe9>m b19gvhfn
p
Fe9>m pfpfu yk2 yuhfvy8o
g
Fe9>m eg969gvyuvj
e
Fe9>m lgkyuvghft
TG(DG(+JH DY()O
£
≥F9iyu
tg9xji tjgrjh io 2gnf.hm Fp= j9g9yu clghxj;jh/
¢
Tjp= g5ju0o ghkg5jh t=a io t5hc=., Fp= y9r to cyuhfhg7> Iy9juho j9 y9a=h
dio dy5g.7mm, Fp= egh to e5hg0 conng7/
∞
Tjp= qhq8yuio f9i9j s9g7 sg9tj t=a i'j7hg.7, Fp= ghy9 lgtg9 y9ydg7p
ng9yug0 conng7> Sg9to dfkjh=h io sf9vyuj., F9e egh to e5hg0 conng7/
§
Fp= 2g8g2jh t=a 4fwy9 lhcyuj, Zy8ysyu9xo cj. rg9r5g9/ Tjp= 2g8g2jh t=a cg9j2 to io ;gkglj., Fp= K=9o bg7h o9g0 conng7/
¶
J]9g;=r K=9om Flysgh ycjhc i'oh=, G5ghv j9 dg8khj2o 7g7khfnyu j9 0g5ghf9yuhm tg9dg9=hf9yuh/
•
G5ju0o t5hcfv, y.s ;jkj csg3hg7> K=9om Flysgh 31rfvgu, y.s ;jkj ctg9dg9=ghg7÷/
RGTG(JG&J XGKGSQJ%O
ª
xIghcfv=]2 Gbyskyrj t=am ;gngkhf9yuh s9g7,
Yu Fdj;kyrj f9i9jh t=am ;gngkhf9yuh s9g7, fu or=]2>
≥Lgug2yufv=]2 Rgtg9jg7j nf5hf9yuh s9g7,
Yu kfr=]2 ghy9 hf9ro f8g0 tf0 35ysyupjuho,
Fu ghy9 t=a
dy90yug0 lg9rkglg9yupjuhhf9o/
¡ºG9xg9fu yu88gtkyupfgte sg9yujn cfh djkf9,< io ;gkdgt= K=9o,<
Lg;g j9fhv ;gngkhf9yuh t=a e5hyupjuh yu b9igh2 io xjbfh÷/
¡¡
Yurkj K=9om Flysgh rg] io 7g7kg9g9=>
≥Lgig5giy9xo f9ij9o ;jkj 49ag;gk=, B19yupjuhx
f;jkj 3y9kgi=mm, Fu ;gngkhf9x ;jkj iy8y;kyujh÷/
¡™
K=9o rg] io 7g7kg9g9=>
≥Jhc;=r lysjuo g5ju0jh f9g3=h
F9iyu r9yuh2 igt gighaj iky9 to i'gbgk=,
G7h;=r ;jkj gbgkjh Jr9g7=nj y9xjhf9o,
Y9yh2 Rgtg9jg7j t=a
begbtyvj to ghijuho io hrkjh,
d
Fe9>m 6g7ho
nrfn iyu kg.7
Fe9>m Nrf]n kyu=2
f
Fe9>m 2fbt= ;jkj jafvh=
b
Igtm tgljqj
Yu
=Xgtgriyrj if9;grys
bg9xg9yug0mm tglqgignj s9g7÷/
¡£
≥Nrfv=]2 yu &giyej kgh sig7fv=]2,<
Io ;gkdgt= b192f9yu Grkyug0o, K=9om Flysgh><
¡¢G7h 19om f9e Jr9g7=nj 7ghvgh2hf9o ghy9 lgkyuvghft, Efp=nj egdjhhf9h gn
o;jkj ;gkzftmm> Egdjhjh f8aju9hf9o ;jkj iyk9jh yu dfkjho j7hgh/
¡∞
^tf5hg7jh kyuho ;jkj
p2ghxft gtg5hg7jh kgh lfk, W8yri9= kyuhf9o ;jkj iy9ryujh, Fu tf0 kyuhf9o ;jkj
zghlfkghgh÷, io ;gkdgt= K=9o/
¢
≥Nrfv=]2 rg] 31r2o, y]s Rgtg9jg7j nf9gh s9g7 f8y8 Egrghj iysf9,
Y9 c2guy9hf9o io lg9rkglg9=2,
G82gkhf9o io qh4=2,
Fu 6f9 k=9f9yuh i'or=2> œEf]9m y9;=rbj 3tfh2∑/
™
K=9om Flysgh j9 r9eyupfgte f9xyut o9gu, P= glg] 6f9 s9g7 ;jkj dgh 19f9om F9e 6fb if5f9ys ;jkj sf9vh=, Yu 6f9 7fkhy9xhf9om 6yuij ig9pf9ys/
£
Xyu2 39gtgkhf9=h xyu9r ;jkj fnn=2m ju9g2ghcju9o j9 xjtgvo
f9pgnys,
Fu ef9xo ;jkj hfkyuj2÷, io ;gkdgt= K=9o/
JR(G&+NJ BGHVG%YUPJUHO
¢
≥Efp=]n fi=2 yu 7ghvg]h2 dy90fv=2, Dg8dg8g7j t=a 4gkvyuv=]2 7ghvgh2hf9o> ^f9 bylf9o gt=]h g5kyu ef9=2, Fu 6f9 kgrghy9xhf9om f9f2
g19o ghdgt to/
∞
$hy9lgignyupfgh bylo 3ty9fg]n tgkyuvghfv=2,
Yu 71zg9gig]t oh0ghf9 7g7kg9g9fv=2
fu
e0ghyuvghfv=2,
@ghj y9 grjig rj9fvj2, y]s Jr9g7=nj y9xjhf9,<
Io ;gkdgt= K=9om Flysgh/<
§
Fr gn 6fbj gi5g7j
dtg29yupjuh kyuj 6f9 2g8g2hf9yuh t=a,
=
Igtm Xgtgriyrj t=a
o
Fe9>m gc2= ;jkj ghvohft
p
Fe9>m bg9hft
z
Fe9>m ehgahayujh
g
Ytgh2m kg9jh
e
Fe9>m nrfn kyu=2
d
Fe9>m ghtf8yupjuh
Yu lgvj ig91kyupjuhm 6f9 eyny9 kf8f9o,
Rgig7h jh0j csf9gxg96g2,< io ;gkdgt= K=9o/<
¶
Hgfu kf8gkg9gwo igrfvyuvj lyuh62=h f9f2 gtjr g5ga, Yu t=i 2g8g2j s9g7 gh69fu kf8gvyuvj, Jri tjur 2g8g2jh s9g7 gh69fu ckf8gvyuvj>
xG9kj to s9g7 gh69fufv, Eg7v tjur g9kom y9yuh s9g7 gh69fug0 c=9m cy9vgu>
•
F9iyu-f9f2 2g8g2hf9m ayu9 3tfnyu lgtg9
fYu9j4 2g8g2 to dgvjhmm, Eg7v
bc7gdfvgh,
Rgig7h jh0j csf9gxg96g2,< io ;gkdgt= K=9o/<
ª
^fb 3y94giglg9yupfgte fu
g9tkj2j xgnyuiys bg9ij, #g5hjqo r;g5fv 6f9 egbtgpju ;g9k=bhf9h yu g7djhf9o, Pbfhjhf9h yu 6jpfhjhf9o, Rgig7h jh0j csf9gxg96g2,< io ;gkdgt= K=9o/<
¡º^f9 s9g7 zghkg3k 89ifvjm
=jhc;=r Fdj;kyrj t=amm, ^f9 f9jkgrg9xhf9o ryu9ys tf5vyuvjm ^f9 6jf9o df9fsg9fnys,
^f9 eghgigsg79f9yuh dg94glykyupjuho tjhcfu 6f9 2jpo
olgrvyuvj, Rgig7h jh0j csf9gxg96g2,< io ;gkdgt= K=9o/<
¡¡
Grkyu0y7 iy90ghg0 Ryxytjh yu Dyty9jh ;=r 6fb
gn iy90ghfvj, L9xfl=h gbgkyug0
p3gh6y8j ;=r f8g2, Rgig7h jh0j csf9gxg96g2,< io ;gkdgt= K=9o/<
¡™
Lfkfugeg9 rg];=r ;jkj sg9yujt 2fbj lfk, y]s Jr9g7=n>
Fu 2ghj rg];=r ;jkj sg9yujt 2fbj lfk, @yu Grkyug0x xjtguy9fnyu ;gk9grkyu=], y]s Jr9g7=n>
¡£
Y9yslfkfu glg]
iyu dg7 ghm y9 nf5hf9o 6fugif9;fv yu lyso rkf80fv, Fu tg9xyuh io 7g7kh= p= j]hc = j9 tkg0yuto, Ghm y9 g94gny7ro tyup i'oh= Yu f9i9j eg96yuh2hf9yuh s9g7 io 2gn=> Ghy9 ghyuho œFlysgm b192f9yu Grkyug0∑ =÷/
G:G$#G(YUPFGH IYC TO
∞
Nrfv=]2 rg] 31r2o, y9 je9 y8e io eg969gvhft 6f9 s9g7,
Fe9>m G9kj egzjhj
f
Fe9>m Grkghxgigh 49afvgh x=;j 2g8g2 to
b
Fe9>m ci4kgvgh
=
Fe9>m Fdj;kyrj qgteg7jh t=a
o
Fe9>m eg969gvyuvj
p
G7rjh2hm ijrg3gh6 wg7kj
Y]s Jr9g7=nj kyuho>
™
≥Jr9g7=nj iy7ro jhig0 =, ghdg]t toh gn ;jkj cighdhj> J9 ly8jh s9g7
f9fr= 6dyug0 =, y]c t=io bg7h io ighdhfvh=÷/
£
G9xg9fu K=9om Flysgh rg] io 7g7kg9g9=>
≥G7h 2g8g2jh t=am yu9i= lgbg9
;gkf9gbtji i'fnn=9, Lg9ju9 ;jkj thg7> Yu9i= lg9ju9 i'fnn=9m Kgro ;jkj thg7 Jr9g7=nj kgh÷/
¢
K=9o rg] io 7g7kg9g9= Jr9g7=nj kgh>
≥Bj]r whk5fv=2, y9 g;9j2>
∞
Eg7v Efp=no tj] whk5=2, Dg8dg8g tj] tkh=2, Ef9rge==h tj] ghvhj2> Y9yslfkfu Dg8dg8g gh4yu4k ;jkj kg9gd9yuj, Yu Efp=n ;jkj
gychcghg7÷/
§
K=]9o whk5fv=2, y9 g;9j2> Y9;=rbj i9gij ;=r chf93yuz= &ysr=wj kyuho Fu
bg7h cr;g5=, yu Efp=nj t=a y]c t=io
ig9fhg7 bg7h tg9fn/
¶
Xy]u2m y9 j9guyuh2o 14jhx9j io wy3=2, Fu g9xg9yupjuho dfkjho io 6d=2,
•
Whk5fv=]2 bg7h> j]h2 Egbtgrkf8h yu Lg7io
erkf80fv,
J]h2 tglyugh 4yu2o g5kyugh
ny7rj io sf9g0=,
Fu vf9fio dj4f9yugh ;=r io
dtphvh=>
J]h2 0ysyuh ayu9f9o io ighc=,
Yu bghyh2 f9i9j tgif9frjh s9g7 io pgw=/
Ghy9 ghyuho Flysg =>
ª
J]h2 b19f8jh s9g7 7ghig90 iy90ghyut io ef9=, Fu iy90ghyuto tjhcfu gt9yvo io lgrvh=/
¡º
xXgkg9ghjh t=a i4kgtey8o i'gkfh, :g9if4kyupfgte 31ry8=h io dg94jh/
¡¡
Lfkfugeg9, 2ghj c2guy9o ykhgiy3 i'oh=2 Fu j9t= vy9fhj
f;g9dfuhf9 i'g5h=2, Kg4yug0 2g9= kyuhf9 ig5yuvghfvj2m Eg7v ghyhv t=a ;jkj cehgij2> Vghignj g7djhf9 khifvj2m Rgig7h ghyhv djhjh ;jkj c3t=2/
¡™
G9xg9fu djkft 6f9 egbtgpju 7ghvgh2hf9h yu
btf0 tf82f9o>
g
Fe9>m yuhg7h onng7
e
Fe9>m 4jhfv
d
Fe9>m 3gug9fvh=
Fe9>m X9gh
f
Fe9>m lg9i
G9xg9o io
=qh4=2, ig4g52 i'g5h=2, Fu xgkg9ghjh t=a g82gkhf9yuh
xgko io 05=2/
¡£
Lfkfugeg9 yu4jt f8y8o g7h gkfh ;jkj n5=, @ghj y9 zgtghgio cg9 =/
¡¢
Eg9yupj]uh whk5fv=2, y]c p= cg9yupjuh, y9;=rbj g;9j2> G7r;=r K=9om b192f9yu Grkyug0o 6fbj lfk ;jkj onng7, jhc;=r orj2/
¡∞
Gkfv=]2 cg9yupjuho, rj9fv=]2 eg9yupjuho, Fu
olgrkgkfv=]2 j9guyuh2o xgkg9ghjh t=a> Pf9fur K=9om b192f9yu Grkyug0o y8y9tj &ysr=wj thgvy9xjh/
¡§
Lfkfugeg9 b192f9yu Grkyug0o, K=9om Flysgh, rg] io 7g7kg9g9=>
≥Gt=h l9g;g9gij t=a iy0 ;jkj onng7,
Fu gt=h wy8yvj t=a ;jkj orfh> œSg?7, sg?7∑/
F9i9gdy90o ryudj ;jkj ighcfh, yu f8f9f9dyupjuh djkvy8hf9om iy0j/
¡¶Eyny9 g7djhf9yuh t=a iy0 ;jkj onng7, @ghj y9 2yu t=a=x ;jkj ghvhjt,< io 7g7kg9g9= K=9o/<
¡•
Sg?7 6fbjm y9 K=9ya 19yugh io wgwg2j2>
^fbj j.hc
1dyuk ;jkj onng7 K=9ya 19o>
Gh 3gug9 =, y]c p=m ny7r>
¡ªTg9xyu to ;=r
;jkj onng2, y9 g5ju0jh g5afu=h io wg3cj Fu g9a to ghy9 io lghxj;j, Igt kyuho io tkh= yu 6f52o ;gkjh io
pxh=, Fu 16 to bg7h io 3g0h=/
™º
Glg] K=9ya 19o 3gug9 =, y]c p=m ny7r> Ghy9 t=a pgh69 tyup ig7, y]c p=m ;g70g5yupjuh/
™¡
^f9 k1hf9o i'gkft
yu io tf9zft, ^f9 k1hg3teyupjuhhf9=h
zlgqy72 ;jkj cg5hft/
™™
Fp= jh0j y8agi=bhf9 fu 6f9
lgvj oh0ghf9o tgkyuvgh=2m :jkj clgughjt, Y]c gn
jyu4gx9yupjuh ;jkj xg96hftmm 6f9 ;g9g9k
byug9gihf9yu 3g8g8yupfgh
bylf9yuh/
™£
Lf5gvy]u9 jh6t= 2yu f9df9yux
n6g7ho, @ghj y9 2yu kguj8hf9yux hyugdo ;jkj cnrft/
™¢
Eg7v j9guyuh2o ayu9j ;=r py8
3lyrj,
b
Fe9>m lb19
=
Fe9>m qh4fh
o
Fe9>m x9=]2
p
Igtm 7fh=
z
Fe9>m lyk
j
Fe9>m ;jkj hg7jt
n
Fe9>m x89xjuho
3
Fe9>m dny9j
Fu g9xg9yupjuhom
0t4kglyr skgij ;=r/
™∞
Tjp= jh0j bylf9 yu oh0ghf.9 tgkyuvghfvj2 Ghg;gkjh t=am 2g5gryuh kg9j, y]s Jr9g7=nj kyuho/
™§
Lg;g i9fvj2 6f9
iTy8y2j 3y9ghomm, ^f9 @jyuhj ;gkif9hf9o, Fu 6fbj lgtg9 if9kyug0 grkyug0hf9yuh grk8o/
™¶
Yurkj 6fb Xgtgriyr=h ghxjh ;jkj kg9gd9ft÷, Io 7g7kg9g9= K=9o, y9yuh ghyuho B192f9yu Grkyug0 =/
JR(G&+NJ IY()GHYUTO
§
≥Sg?7 Rjyhj t=a gh35ys g;9y8hf9yuh,
Rgtg9jg7j nf9gh s9g7 g;glys
ehgiy8hf9yuh,
Gbdf9yu dn3guy9jh
gf9fufnjhf9yuhm
Y9yhv
eio xjt=mm Jr9g7=nj kyuho/
™
Ghv=]2 @g8gh=, yu kfr=]2> Ghi= dgv=]2 Tf0h Ftgpo, Fu ja=]2 W84kgvjhf9yuh D=po> Tjp= ghyh2 g7r pgdguy9yupjuhhf9=h gufnj.
deg9dgugq fh, Igt ghyhv ly8gtgro 6f9 ly8gtgr=h gufnj. tf0 =÷/
£
≥Sg?7 6fbj, y9 6g3y9xyupfgh 19o io
ig90=2 lf5gvhfn, Yu e5hyupfgh
xkj9g;fkyupjuho io t1kfvh=2/
¢
Ghyh2 w8yri9= tgljqj t=a io ;g5ijh,
J9fhv tglqgignjh s9g7
fi'f9ihhgh>
L1kf9yuh ;g9g9k dg5hf9o i'yukfh,
Yu dytf9yuh
dj9vyug0 ly9pf9o/
∞
Kguj8j 6g7hys io bg5ghvfh, F9gz4kgigh dy90j2hf9 io lhg9fh j9fhv lgtg9m Xgujpj ;=r>
§
bEgzgihf9ys djhj io 3tfh,
=Ngugdy7h
lykgu=k ju8f9ys i'10yujh,
0
Fe9>m kfugigh
i
Igtm pgdguy9jh kg8gug9o
g
Fe9>m y9y4yug0hf9yuh
e
Fe9>m i'f9pg7
d
Fe9>m ngu
x
Fe9>m gpy5o
f
Fe9>m io kg9g0yujh
b
Fe9>m Iyh2f9ys
=
Fe9>m G5gahgig9d
Rgig7h &ysr=wj wnyubyutjh s9g7 cfh iri0g9/
¶
Lfkfugeg9 ljtg ghyh2 g5gajh kg9gdj9hf9yuh lfk ;jkj kg9gd9yujh, Fu
tglqgignhf9yu s9g7
f9ihvy8hf9yuh 292jahf9o ;jkj xgx9jh÷/
•
K=9om Flysgh j9 gh6jh s9g7 f9xyut o9gu,<
Io ;gkdgt= K=9om b192f9yu Grkyug0o><
≥Fr &giyej gteg9kgughyupfh=h io dg94jt,
Fu ghy9 ;gngkhf9o i'gkft>
@g8g2h yu ghy9
oeyny9 ehgijchf9omm
p;gkyulgrjh ;jkj tgkhft÷/
ª
Fp= kgh to t=a kgro tg9x thg7,
Ghy]h2 gn ;jkj tf5hjh>
¡ºF9e
ghyvt= t=iyuh l19f8eg79o, igt
xjgio g79y8o bg7h sf9vh=m Yriy9hf9o kyuh=h xyu9r lghfnyu lgtg9, Yu kgh
zt=a f8y8jh or=> œG]n
yu9j4 t=io ig.7 2ysx∑, Fu gh ;gkgr3gh=> œY]c∑,
Tjuro ;jkj or=> œN5=], @ghj y9 K=9ya ghyuho 7j4gkgifnyu
gkfho c=∑/
¡¡
G9xg9fu glg] K=9o io l9gtg7=> Bg9hfnys tf0 kyuho ;jkj 2ghx=, Jri ;bkji kyuho ;jkj qf82yuj/
¡™
Tjp= 6jf9o zg75j s9g7 io sgbf.h,
Igt bg7h fbhf9ys io lf9if.h>
Y9yslfkfu xyu2 j9guyuh2o py7hj wy3fvj2,
Fu g9xg9yupfgh ;kyu8om 14jhx9j/
¡£
Xyu2 ycjhc eghys i'yu9g3ghg2, Fu i'or=2> œTjp= tf]9 y7zys
jcsgrkifvg.h2 tf9 b19yupjuho∑>
¡¢
Lfkfugeg9, y]s Jr9g7=nj kyuho, Glg] fr 6fbj x=t gbd to yk2j ;jkj lghft,< Io ;gkdgt= K=9om b192f9yu Grkyug0o,< Yu 6fb Ftgpj tyuk2=h tjhcfu xg4kjh skgio ;jkj kghafh÷/
TG(G#HF(YU KFRJN@ TO
¶
K=9om Flysgh rg] vy7v kyugu jh0j>
Glg] tg9g3hf9
grkf80fv sf9ajh 3ykjh
eeyurhfnyuh rijbeo,
o
Fe9>m njyupjuho
p
Igtm p4hgtjjh
z
Fe9>m hf9rj iy8to
j
Fe9>m tfbj f8aju9hf9 cg5j.h2
g
Fe9>m 6fugif9;fv
e
Fe9>m gqfnyuh Fu glg] sf9ajh 3yko pgdguy9jh 3yklyuh6=h fk2
gqg0 =9/
™
F9e ghyh2 f9i9jh ey7ro gtey8ayupfgte if9gh, Fr orj>
≥Y]s K=9 Flysg, i'g8f9rf]t, hf9=]> &giye j.hc;=r ;jkj ighdhj, 2ghj
dwy29gpju =÷/
£
K=9o gri= l9gzg9fvgu>
≥Grjig ;jkj conng7÷, 7g7kg9g9fv K=9o/
I(GIJ KFRJN@ TO
¢
K=9om Flysgh rg] vy7v kyugu jh0j>
Glg] K=9om Flysgh i9gio ighcfv, y9;=rbj ghys xgk sg9=>
Gh gn tf0 ghxyuhxo r;g5fv,
Hgfu
xg9kf9o r;g5fv/
∞
Yurkj orj>
≥Y]s K=9 Flysg, i'g8f9rf]t, xgx9fvy]u9> &giye j.hc;=r ;jkj ighdhj, 2ghj wy29gpju =÷/
§
K=9o gri= l9gzg9fvgu>
≥Grjig ;jkj conng7÷, 7g7kg9g9fv K=9om Flysgh/
IG:G(GNG(J KFRJN@ TO
¶
Rg] vy7v kyugu jh0j>
Glg] K=9o
ig;g9gng9ys ig5yuvghyug0 ;g9jr;j to s9g7 ig7hg0 =9,
Yu 6f52o ig;g9gng9 to ig9/
•
K=9o jh0j orgu>
≥J.hc io kfrhfr, Gty]sr÷/ :gkgr3ghfvj>
≥Ig;g9gng9 to÷/ K=9h gn orgu>
≥Glg] fr jt zy8ysyu9xjrm Jr9g7=nj t=a ig;g9gng9 to io xhft> G]n ghyhv
gh19=hyupjuho ;jkj cghkfrft/
ª
Jrglgij eg969 kf8f9o gtg7j ;jkj onngh, Jr9g7=nj r9eg9ghhf9o ;jkj guf9yujh, Yu &f9yeysgtj kgh x=t ryu9ys ;jkj ighdhjt÷/
GTYSR FU GTGRJG
¡º
Efp=nj 2yu9tom Gtgrjg Jr9g7=nj &f9yeysgt pgdguy9jh
nyu9 89ifvm orfnys>
≥Jr9g7=nj kgh t=a Gtysr 2fbj x=t io xgugx9=> F9ij9o cj i9hg9 ghy9 eyny9 31r2f9yuh lghxyu9zfn>
¡¡
G9xg9fu Gtysr rg] i'or=> œ&f9yeysgt ryu9ys ;jkj tf5hj, Fu Jr9g7=n j9
ff9i9=h gh4yu4k ;jkj kg9gd9yuj∑÷/
d
Fe9>m ;bkji
Fe9>m g9kj egzjho
f
Fe9>m ly8=h
¡™
Gtgrjg orgu Gtysrj>
≥Y]s kfrghy8, dhg], wg3j]9 &yuxg7j f9ij9o>
Ly]h lgv if9 yu ly]h tg9dg9=gvj9/
¡£
Ghdg]t toh gn Efp=nj t=a tj] tg9dg9=ghg9, @ghj y9 gh pgdguy9jh r9eg9ghh =, Fu pgdguy9yupfgh kyuhh =÷/
¡¢
Gtysr ;gkgr3ghfv Gtgrjg7j>
≥Fr y]c tg9dg9= =j, y]c gn tg9dg9=j y9xj,
Lg;g fbhg9g0 yu zghkgpyub 2g8y8 =j/
¡∞
K=]9o bjr l1kjh fkfu=h g5gu Fu jh0j orgu> œDhg], tg9dg9=gvj]9 jt zy8ysyu9xjrm Jr9g7=nj∑/
¡§Yurkj ljtg tkj]i o9= K=9ya 31r2o> Xyuh i'orfr> œJr9g7=nj x=t tj] tg9dg9=ghg9, Fu Jrglgij kgh x=t
btj] 31rj9∑/
¡¶
Lfkfugeg9 K=9o rg] io 7g7kg9g9=> œ@yu ijhx 2g8g2jh t=a ;jkj ;y5hij, @yu y9xjhf9x fu g8ajihf9x ryu9ys ;jkj j7hgh, @yu
=f9ij9x ng9ys ;jkj egzhyuj, Xyuh ;j80 f9i9j to t=a ;jkj tf5hjr Fu Jr9g7=n j9 f9i9=h gh4yu4k ;jkj kg9gd9yuj∑÷/
IY*YSJ TO KFRJN@O
•
K=9om Flysgh rg] vy7v kyugu jh0j,
gIy8ys to gtg5hg7jh ;kyu8,
™
Fu orgu>
≥J.hc io kfrhfr, Gty]sr÷/ :gkgr3ghfvj>
≥Iy8ys to gtg5hg7jh ;kyu8÷/ K=9h gn orgu jh0j>
≥Sg3qgho lgrg0 = jt zy8ysyu9xjrm Jr9g7=nj s9g7> G]n ghyhv
gh19=hyupjuho ;jkj cghkfrft/
£
G7x 19o
ekgqg9jh f9df9o
dy8ef9 ;jkj onngh,< Io ;gkdgt= K=9om Flysgh>< $gk xjgihf9 ;jkj onngh gt=h kf8, Yu
bghyh2 n5yupfgte ;jkj hfkfh÷/
b
Fe9>m 31r2x tj] igpfvhf9
=
Fe9>m ly8x
g
Fe9>m Glg] iy8ys
e
Igtm ;gngkjh
d
Fe9>m dy5yuthf9
JR(G&+NJ XGKGSQJ%O
¢
≥Rg] tkji o9=2, Xy]u2 y9 g82gkhf9o io inn=2m F9i9jh xzeg3khf9o
xychcgvhfnyu lgtg9,
∞
Yu i'or=2> œ
fGtrgdnyu3o f.9e ;jkj ghvhjm y9 lgvglgkji 0g3fh2,
Hgfu $gegpom y9 vy9fhj
;g9if9o eghgh2,
G9xyuh ;bkjivhfh2 fu
brji8o tf0vhfh2mm,
Yu 3g9xg3yug0 i4j52hf9ys 3gefh2>
§
Y9;=rbj c2guy9hf9o dhfh2m x9gtj
wy3g9=h,
Fu g82gkhf9om by7d to i14jij, Yu vy9fhjh pgwpwyuio 0g3fh2∑/
¶
K=9o &giyej tf0gwg5yupfgh s9g7 f9xyut o9gum
orfnys>
œGhyhv eyny9 g9g92hf9o gtfhfujh ;jkj cty5hgt/
•
Gry9 lgtg9 c=. y9 f9ij9o ;jkj rg9rj, Fu ghy9 ehgijchf9=h ju9g2ghcju9o ;jkj rdg7> Gtey8aysjh ;jkj eg969ghg7m
=dfkjh ;=r, :jkj yu5j, g;g ;jkj
ovg0hg7m Fdj;kyrj dfkjh htgh∑/
ª
G7x 19o,< io ;gkdgt= K=9om Flysgh,< G9fuo i=r19jh tg79 ;jkj tkvhft, Fu vf9fiyugh ny7rjh
gkfho f9ij9o ;jkj 3gug9fvhft/
¡º^f9 k1hf9o ryudj ;jkj wy3ft, Yu 6f9 eyny9 f9df9om y8ej> Gt=h t=a2j s9g7 2yu96 ;jkj ef9ft, Fu gt=h dnyu3j s9g7m ihkyupjuh/
F9i9jh t=a ryud ;jkj ef9ftm t=i lgkji
bgugij lgtg9 f8g0 ryudjh ;=r, Ghy9 sg3qgho xg5hyupfgh 19yugh ;=r ;jkj onng7÷/
¡¡
≥Glg] iyu dgh 19f9o,< io ;gkdgt= K=9om Flysgh,<
F9e f9i9jh t=a rys to ;jkj 89ift>
Y]c p= lgvj rys, y]c gn ayu9j 0g9gu,
Lg;g K=9ya 31r2f9o nrfnyu
rys/
¡™
Grkghxgigh ;jkj 49ajh t=i 0ys=h tjur 0yso, Yu ljurjr=h tjhcfu g9fufn2> :jkj 49agdg7jh K=9ya 31r2o whk5fnyu lgtg9, Eg7v ;jkj cdkhfh/
¡£
G7x 19om df8fvji iy7rf9o Fu f9jkgrg9xhf9o 0g9gu=h ;jkj 3gt9jh>
Fe9>m xgx9fvhfnyu
f
Fe9>m Hy9 nyurjho
b
G7rjh2hm djho eg969gvhfh2
=
Igtm Hf8yrj
o
Fe9>m ohi8tj
¡¢Ghyh2 y9 Rgtg9jg7j 7ghvgh2ys f9xyut i'ohfh yu i'orfh> œ@yu Grkyug0x i'g;9j], y]s Xgh∑, œEf9rge=j qgtegh i'g;9j]
∑, :jkj j7hgh, fu ghdg]t toh gn ;jkj cighdhjh÷/
K+(YA XGKGRKGHO
ª
K=9o kfrg7m y9 bylgrf8ghjh s9g7 ig7hg0 =9, fu orgu>
≥Bg]9i 3y7gijh, y9;=rbj rftf9o vhvyujh>
Ik9=] ghyhv dnyu3jh s9g7 f8y8hf9o,
geyny9h gnmm>
Jri ghyhv
e7fkjhhf9o f]r ;jkj tf5vhftm ryu9ys/
Ghyhvt= wg3rkgigho ;jkj
cig9fhg7 wg3cjn,
Fu ghyhvt=
dqy8y;9g0o ;jkj
cig9fhg7 gbgkjn/
™
P=fu ghyh2 tjhcfu
xxzy32o
fwy9fh, Jt 6f52r bj9fh2 ghi= ;jkj ef9=> P=fu f9ijh2 fnnfh, Bghyh2 ghi= ;jkj jafvhft/
£
P=fu Ig9tf8yrj dgdgpo ;glyuokjh, Bj9fh2 ;jkj whk5ft fu ghi= ef9ft> P=fu jt gc2f9yur
g5afu=h 0g0iyujh 0ysyuh 7gkgio, Lyh ;jkj l9gtg7ft 16jhm y9 bj9fh2 3g0h=/
¢
P=fu ghyh2 j9fhv p4hgtjhf9yuh g5afu=h df9yupfgh f9pgh, Lyh ;jkj l9gtg7ft ryu9jhm y9 bghyh2 tf5vh=/ Jt gc2r ghyhv s9g7 ;jkj
brfuf5ft cg9j2j lgtg9, Y]c p= eg9j2j lgtg9÷/
∞
F9e b192f9yu K=9om Flysgh f9i9jh x;cj,
Gh io lgnj,
Fu ghy9 eyny9 ehgijchf9o io rdgh>
Gtey8aysjh io eg969ghg7m
=dfkjh ;=r,
G;g
oio vg0hg7mm Fdj;kyrj dfkjh htgh/
§
J]h2h = y9 j9
psf9hgkyuhhf9o io ig5yuvgh= f9ijh2j t=a,
g
Fe9>m ghyh2 eyny9o
e
Igtm 7gay9xhf9o
d
Fe9>m gbgkg0o
G7rjh2hm tf5g0 gh6f9yu ig7gho
f
Fe9>m 0gifh
b
Fe9>m xhft
=
Igtm Hf8yrj
o
Fe9>m i'ohi8tj
Fu j9 igtg9o f9i9j s9g7 ljthf9 =>
)ysyuh ayu9f9o io ighc=,
Yu bghyh2 f9i9j tgif9frjh s9g7 io pgw=>
Ghy9 ghyuho Flysg =/
¶
≥Tjp= xyu2 jh0j Fpys;jgvjhf9yu y9xjhf9yuh ;=r c=.2,
Y]s Jr9g7=nj y9xjhf9,< io ;gkdgt= K=9o><
Tjp= f]r ceg969gvyuvj. Jr9g7=no Fdj;kyrj f9i9=h,
Hgfu W84kgvjhf9om Igwpy9=h,
Fu
zGry9jhf9om Ij9=h÷/
•
Glg] K=9yam Flysg7j gc2f9o
g7x tf8guy9 pgdguy9yupfgh s9g7 fh>
≥Bg7h f9i9gdyuhxj tgif9frjh s9g7=h ;jkj ehgahaft> Rgig7h &giyej kyuho eyny9ysjh ;jkj cehgahaft,< io ;gkdgt= K=9o/<
ª
G9xg9fu glg] fr io l9gtg7ft, Fu Jr9g7=nj kyuho eyny9 gbdf9yuh t=a ;jkj 3g9egnft, Jhc;=r
vy9fho tg8ys io 3g9egnfh> Rgig7h y]c t=i
jlgkji dfkjho ;jkj j7hg7/
¡ºJt zy8ysyu9xjr eyny9 tf8guy9hf9o ryu9ys ;jkj tf5hjh,
P=;=k ghyh2 i'orfh> œCg9j2o
tf9 s9g7 ;jkj
nclgrhj, Yu tf9 g5afuo ;jkj cdg7∑÷/
JR(G&+NJ G:GDG& SF(GLGRKGKYUTO
¡¡
≥G7x 19o Xgujpj kg;gng0
33y9gho ;jkj sf9glgrkgkft,
Ghy9 qf82yug02hf9o ;jkj wgift,
Wngkgihf9o ;jkj sf9gighdhft,
Fu bg7h ljh 19f9yuh ;=r ;jkj ig5yuvghft>
¡™
Y9;=rbj ghyh2 kj9ghgh Fxystj thgvy9xjh Yu eyny9
0gbdf9yuhm
iY9yh2 jt ghyuhysr iycyug0 fhmm÷,
Io ;gkdgt= K=9om y9 g7r egho i'oh=/
¡£
≥Glg] iyu dgh 19f9o,< io ;gkdgt= K=9o,< F9e lf9iy8o lh6y8jh ;jkj lgrhj, Fu 3g8y8 iy3y8om rf9thgvghjh> Nf5hf9o 2g8vyu ;jkj igpfvhfh,
p
Igtm grkjqghhf9o
z
Fe9>m G9gtgvjhf9o,
g7rjh2hm
Ryu9jgvjhf9o
j
Igtm 3qg2g9
n
Fe9>m ct1kfhg7
3
Fe9>m kg8gug9o
0
Igtm lfpghyrhf9yuh
i
Fe9>m Y9yhv s9g7 jt ghyuhr iycyug0 =
Yu eyny9 enyu9hf9o ghys ;jkj
l7y9xjh/
¡¢
Jt zy8ysyu9xrm Jr9g7=no df9yupfh=h ;jkj sf9gxg96hft> Ghyh2 guf9yug0 2g8g2hf9o ;jkj ig5yuvghfh fu
ghyhv t=a ehgijh, G7djhf9 ;jkj khifh yu ghyhv djhjh 3tfh, :g9k=bhf9 ;jkj ;gk9grkfh fu ghyhv ;kyu8hf9o yukfh/
¡∞
Bghyh2 j9fhv ly8jh s9g7 ;jkj khift, Fu ghdg]t toh gn ;jkj c3nyujh j9fhv ly8=hm y9 j9fhv kyuj÷, Io 7g7kg9g9= K=9om 2yu Grkyug0x/
l
Fe9>m lgnjh