Ս.   Գրիգոր  Լուսւաատրչի չարչարանքները եւ Խոր  վիրապ  մտնելը

Սուրբ Գրիգոր հաւաստանեաւց եկեղեցւպ առաջին պաշտօնական հատեպետը կը նկատուի որ Ոսկեդարու գրողներէն Ագաթանգեղոսի կողմէ նկարագրուած է իբր Քրիստոնեութիւնը հաւ ժողովուրդին մօտ հաստատող եւ տարածող հիմնական ղէմք։ Անոր կրօնական աշխատանքը աւնքան ազղեցիկ եւ որոշիչ եղած է որ ան նկատուած է իբր հաւ ժողովուրդի «Հատ եւ Լուսաւորիչ»։

Հաւաստանեաւց եկեղեցին տարին մի քանի անգամ կը յիշատակէ Սուրբ Գրիգորի անունը, հիմնուելով անոր կեանքի ւատկանշական հանգրուաններուն վրաւ։ Սապէս՝ Խոր Վիրապ մտնելը, Խոր  Վիրապէն ելլելը եւ «Գիւտ  նշխարաց»–ը

Մեծն Խոսրովէն ետք, հատց թագաւոր եղաւ անոր որդին Տրդատ։ Գրիգոր, երբ լսեց Տրդատի թագատրելր, Հաւաստան եկաւ եւ անոր ծառատւթեան մտաւ։ Իր նպատակն էր իր հօրր չարագործութիւնր բարեգործութեամբ փոխարինել։     Գրիգոր, որ մեծ հաւատարմութեամբ ծառախց Տրդատին, անոր հրամաններր կէտ առ կէտ կր գործադրէր։

Իր պարտականութիւններր ճիշդ ժամանակին կր կատարէր, ւպնպէս որ թէ՛ թագաւորր եւ թէ՛ պալատականներր զինք շատ կր սիրէին ու կր ւարգէին։

Անգամ մր Տրդատ մեծ ւաղթանակ տարաւ իր թշնամիներուն վրւպ։ Ան տակաւին կռապաշտ էր եւ կր կարծէր որ պաշտած կուռքերն էին որ իրեն պարգեւեցին ւպս ւաղթանակր։ Ուստի հրաման հանեց որ մեծ հանդէսներ րլլան ի պատիւ Անահիտ Դիցուհիին, որ հեթանոս հւպերուն պաշտած ամենէն նշանաւոր կուռքն էր։

Տրդատ Գրիգորին ալ հրամաւեց որ ծաղկեպսակներ եւ դալար ճիւղեր րնծւպ տանի Ահահիտի ոսկի արձանին։ Գրիգոր առանց վախնալու պատասխանեց թագաւորին. «Տէր Արքաւ, քու բոլոր հրամաններդ ամենւպն սիրով եւ ճշդութեամբ կատարած եմ, բւպց այս հրամանդ չեմ կրար կատարել, որովհետեւ ես քրիստնեաւ եմ եւ ճշմարիտ Աստուածր միւպն կր պաշտեմ եւ աւդ սուտ աստուածներուն պատիւ չեմ րնծաւեր»։

֊ Ի՞նչ, միթէ Անահիտ սո՞ւտ աստուած է֊  րսաւ թագաւորր բարկացած։

֊Ատ, Տէր Արքաւ, անիկա ոսկիէ եւ պղինձէ արձան մրն է միւպն, ոչ ձեր աղօթքր կրնաւ լսել եւ ոչ ալ ոեւէ ձեւով օգնել ձեզի. ճշմարիտ Աստուածր երկինքի մէջ է։ Ան է որ ստեղծած է երկինքն ու երկիրր։ Ես զԱւն միւպն կր  պաշտեմ։

Աձս անվախ պատասխանէն սաստիկ բարկացաւ Տրդատ թագաւոր եւ հրամաւեց դահիճներուն որ չարաչար տանջեն Գրիգորր, որպէսզի իր կրօնքր ուրանալ Գրիգոր ամէն չարչարանքներուն համբերութեամբ դիմացաւ եւ չուրացաւ բնաւ իր  սուրբ հաւատքր։

Ի վերջպ պալատական իշխաններէն մէկր մօտեցաւ թագաւորին եւ րսաւ. «Ատ մարդր քու հատդ սպաննող Անակի որդին է»։ Ա4ս որ լսեց Տրդատ, հրամաւեց որ Գրիգորին ձեռքերր եւ ոտքերր կապեն եւ մահապարտներու 4ատկացուած Խոր  Վիրապր նետեն։

ԱձԴ գետնին մէջ փորուած խորունկ փոսին մէջ, հրաշքով, Ս. Գրիգոր ողջ մնաց 14 տարիներ շարունակ։ Անծանօթ կին մր ամէն օր հաց կր ձգէր վիրապին մէջ որպէսզի Գրիգոր կերակրուէր։

 

Ս.   Գրիգոր  Լուսւաատրչի Աջը

Խոր   Վիրապի  վանք

Քրիստոսը դաւանող վկայ ճշմարիտ,
Ռազմաչարչար նահատակ Գրիգոր Հայրապետ։
Տիրոջ չարչարանաց պակասը քու մարմնոյղ վրայ լրացուցիր
Որով կը ցնծայ Եկեղեցին Սիոնի  որդւոց  փառքով։
Աստուածային սիրով մեզի հոգեւոր ծնունդ տուիր, Գորովագութ Հայր պանծալի,   Գրիգոր Հայրապետ, Մարմնիղ չարչարանքով մեզ մեղքի աղտէն մաքրեցիր, Լուսաւոր քարոզութեամբղ որղիներ ծնար։

Ս.   Գրիգոր  Լուսւաատրչի Սերունը